پنجاه سال از بنیانگذاری گروه بیتلها میگذرد. اگر الویس پریسلی با موزیک راک اند رول به دنیای خاکستری جوانان رنگ بخشید، بیتلها دنیای رنگارنگی را به جوانان نمایاندند، که تا آنزمان برایشان ناشناخته بود. جان لنون، پل مک کارتنی، جورج هریسون و رینگو استار، چهار عضو گروه بیتلها، از اهالی لیورپول انگلستان بودند. این گروه در آغاز با نامهای گوناگون و اعضایی که هر چند صباحی به آن میپیوستند و سپس میگسستند، کار خود را شروع کرد. از کواریمن به جانی و مونداگز، جان بزرگ و بیتلز، بیتلز نقرهای، برادران بیت، وسرانجام با نام بیتلز، به معنای سوسکها، ماندگار شد. بیتلها با موهای بلند و چتر زلف خود سنتشکن بودند. حالا اما پس از گذشت پنجاه سال خود سنتی اجتناب ناپذیرند. نخستین تاثیر بیتلها در جوانان ایرانی، پس از باب شدن موزیکشان، مدل موهایشان بود. بیتلها در ایران سبب ستیز دائمی پدران و فرزندان شدند. بی قید و بندی در لباس و مدل موهای آشفته را پدران و مادران تاب نمیآوردند. بیتلها اما نه تنها پوشش جوانان را عوض کردند، که با موزیک پاپ/ راک خود آنها را مسحور خود نمودند....
«جیمز براون» هنرمند بزرگ موسیقی آمریکا، بهعنوان یکی از تمثالهای فرهنگی این کشور شناخته میشود. او با یاری گرفتن از دانستههای خود در زمینهی موسیقی و با تلفیق سبکهای رایج در زمان خود، به نوعی از موسیقی ریتمدار و قابل رقص دست پیدا کرد که آنرا به اسم «فانک» میشناسیم. فانک، پدر جد موسیقی دیسکو، ریتمیک و رقصی و همچنین رپ و هیپ هاپ است. جیمز براون این هنرمند آفریقاییتبار، در دههی ۶۰ میلادی به اوج محبوبیت و شهرت خود رسیده بود. وی در سال ۱۹۶۸ با خواندن ترانهای که سیاهپوستان را وادار میکرد سر خود را بالا بگیرند و با افتخار فریاد بزنند که: «من سیاهم و به آن میبالم» عزت و احترامی مثال زدنی را برای سیاهان به ارمغان آورد...
U2 در ۲۶ سپتامبر ۱۹۷۶ در دوبلین تشکیل شد. لری مولن جونیور چهارده ساله از اعضای دبیرستان، گروهی در آشپزخانه خود تشکیل داد! پس از مدت زمان کوتاهی به اعضای اصلی گروه، ایوان مک کورمیک و پیتر مارتین که از دوستان مولن بودند اضافه شدند. پس از اولین تمرین جدی مارتین و پس از گذشت چند هفته کورمیک گروه را ترک کردند. از تاثیرات اولیه بر روی گروه: پانک راک بود گروههای چون: جم (The Jam)، کلش (The Clash) و The Sex Pistols. در سال ۱۹۷۸ دیک که از دیگر اعضای گروه بزرگتر بود، به کالج می رفت از گروه جدا شد و کنسرت خداحافظی وی در کلیسای پرسبیتری برگزار شد. چهار عضو باقی مانده گروه همچنان با نام یوتو به اجراهای خود ادامه دادند. در بزرگداشت روز پاتریک مقدس در سال ۱۹۷۸ یوتو جایزه با استعداد ترین گروه در ایرلند را از آن خود کرد. این جایزه شامل ۵۰۰ فرانک و استودیویی برای ضبط و پخش از شبکه رادیویی CBS ایرلند بود. این موفقیت راه را برای این گروه جوان هموارتر کرد. در همان سال در آن استودیو اولین نمونه کار خود را ضبط کردند، با شنیدن این اثر، پائول مک گوئینز (Paul McGuinness) مدیر مجله هات پرس قبول کرد که مدیر و برنامه ریز گروه شود....
یوتو (U2) گروه موسیقی راک ایرلندی که در سال ۱۹۷۶ در دوبلین شکل گرفت و امروزه بهعنوان یکی از معروفترین، محبوبترین و پرافتخارترین گروههای موسیقی در جهان محسوب میشود. اعضای این گروه: پال هیوسن معروف به بونو (Paul Hewson -Bono) خواننده اصلی، دیوید ایوانس معروف به اِج (Dave Evans - The Edge) و برادر بزرگترش دیک (Dik Evans) گیتار، آدام کلایتون (Adam Clayton) از دوستان برادران ایوانس، گیتار بیس و لری مولن جونیور (Larry Mullen, Jr) درام. تاکنون بیش از ۵۱ میلیون آلبوم گروه یوتو تنها در آمریکا و بیش از ۱۵۰ میلیون آلبوم آنان در سرتاسر جهان به فروش رفته است. ۶ بار آلبومهای آنان پرفروشترین آلبوم آمریکا و ۹ بار هم پرفروشترین آلبوم در بریتانیا بوده است. گروه مشهور یوتو همچنین ۲۲ بار برنده جایزه گرمی که مهمترین جایزه بین المللی در عرصه موسیقی است، شده اند. گفتنی است هیچ گروه موسیقی تاکنون در جهان برنده چنین تعدادی از جوایز گرمی نشده است. شهرت این گروه به حدی اوج یافت که مجله رولینگ استون از یوتو بهعنوان " تنها گروه راک اند رولی که اهمیت دارد" نام برده است!...
نشانه ضد فعالیت هسته ای، سمبل صلح نشان اعتراض به فعالیت های هسته ای یا نشانه صلح یکی از شناخته شده ترین سمبل ها در جهان است. به سفارش لرد برتراند راسل سردسته جنبش خلع سلاح هسته ای بریتانیا، ابداع شد. سمبل گرافیکی توسط جرالد هالتوم که عضو یا جنبش خلع سلاح هسته ای بود طراحی شد و به عنوان نشان سینه، در اولین تظاهرات علیه (یک مرکز تحقیقاتی در بریتانیا برای توسعه سلاح های هسته ای) در سال ۱۹۵۸ بکار رفت. هالتوم که یک طراح حرفه ای و فارغ التحصیل مدرسه عالی هنر بود، دراین اين نشان اصالتا نشان صلیب مسیحیت را به همراه موتیف دایره برای تکمیل و هماهنگ ساختن طرح، مطرح ساخته است . اما از طرف دیدگاه های مختلف مذهبی به او توصیه شد که از بکار رفتن صلیب در یک راه پیمایی اعتراض آمیز خوشنود نیستند....
فرهنگ زیرزمینی یا زیرزمین واژه ای ست برای توصیف خرده فرهنگ های پیشرو .کسانی که سلایق وعلایق خود را به انواع دلایل به دور از فرهنگ جامعه می یابند یا می دانند. این لغت در ریشه به جنبش های مقاومت و رهایی گفته شده است که معمولا مخفی و به اصطلاح زیر زمینی حرکت می کنند.زیرزمینی, به عنوان صفت , در واقع به چیزی اتلاق می شود که پایین تر از سطح زمین یا بیرون از فرهنگ حاکمه بر اجتماع حضور دارد .به عنوان اسم خاص , زیرزمین به یک خرده فرهنگ , مترو یا برای مثال یک سالن کنسرت اتلاق می شود. جنبش های مقاومت اغلب از این واژه استفاده کرده اند .زیرزمین و فعالیت های زیرزمینی امروزه در جهان پدیده ای آشنا ست و یادآور جنبش مقاومت جنگ جهانی دوم است. این واژه به بسیاری از خرده فرهنگ هایی که در ادبیات , هنر و موسیقی دهه شصت به وجود آمده بود نیز اتلاق می شد.در همین زمینه “راه آهن زیرزمین ” در قرن نوزدهم نام جنبشی ضد برده داری بود که هدف و تمرکز فعالیتش کمک به بردگان برای فرار از ایالات متحده و رساندن آنها به کانادا بود. بیشتر جنبش های آندرگراند دهه شصت و هفتاد جنبش هایی خرده فرهنگی بودند .این جنبش ها به نوعی با جنبش “نسل بیت” شاعران , هنر مندان مقاومت و درنهایت اندیشه های ژان پل سارتر و البر کامو در سالهای اولیه بعد از جنگ جهانی دوم در ارتباط بودند.سارتر و کامو عضو کمبات(تاسیس ۱۹۴۲ توسط هنری فرنی) ,یکی از گروه های زیرزمینی در فرانسه , بودند. فرنی , سارتر و کامو هر سه متهم به فعالیت گسترده در انتشار خبرنامه های زیرزمینی سازمان مقاومت شدند.
موسیقی زیرزمینی، بنا بر آنچه در خاستگاه آن تعریف شده، نوعی از موسیقی است که در تعارض با جریان و بازار آزاد موسیقی مردمپسند قرار دارد، اما موسیقی زیرزمینی موجود در ایران، بهخاطر ممنوعیتهای مختلف، ملاحظات سیاسی و یا حتی بعضی از سنتهای اجتماعی، بدون دارا بودن ویژگیهای موسیقی زیرزمینی، بدیننام خوانده میشود. موسیقی زیرزمینی در جهان غرب، برخلاف جریان تجاری رایج در صنعت موسیقی حرکت میکند. بهاعتقاد برخی از دستاندرکاران موسیقی، در ایران هر گروهی که مجوز نگیرد و آهنگهای خود را بهصورت غیرمجاز ضبط و عرضه کند، زیرزمینی شناخته میشود. به اعتقاد محمدمهدی مولایی، نویسندهی مقالهای دربارهی موسیقی زیرزمینی، با نام «از هنر تا رسانه» که در سایت اینترنتی «هفتسنگ» چاپ شده است، «موسیقی زیرزمینی به شکلی که در ایران رواج پیدا کرده، یک شکل و سبک جدید موسیقی نیست که از جنبهی هنری و ارزشهای موسیقایی مورد بررسی قرار بگیرد، بلکه بیشتر یک پدیدهی فرهنگی و اجتماعی است و برای بررسی بیشتر آن باید بهسراغ حوزهی علوم انسانی و علوم اجتماعی رفت.»...
خوب شما در اتاقتان نشستید و تمرین می کنید، و بعد از چند ساعت تمرین، به خوبی روی یک سولوی سخت مانور می دهید. به خودتان می گوئید: ” خوب حَله، درش آوردم “. دوباره آنرا می نوازید، به زحمت اما مطمئن، و دوباره با موفقیت از عهده اش بر می آئید. گیتارتان را زمین گذاشته و از این که بالاخره موفق شدید آسوده هستید. اما کمی بعد در همان روز اتفاق عجیبی رخ می دهد. گیتارتان را بر می دارید تا آخرین پیروزی و فتوحات خود را به دوستتان یا معلمتان نشان دهید و متوجه می شوید که انگشتانتان پاسخگوی شما نیستند. نمی توانید سرعت قبل را ایجاد کنید، پس بیشتر فشار می آورید. دوباره امتحان می کنید و کاملا ً شکست می خورید! بعد از سومین هجوم ناخوشایند، با ناامیدی صدایتان در می آید که...
اوایل پاییز سال هشتاد و هفت بود که یه روز تلفن استودیو زنگ زد و بچه ها من رو صدا کردن که یکی پای تلفن کارم داره. با علی خلیل زاده صحبت کردم و توضیح داد که میخواد یه آلبوم راک ضبط کنه و دنبال من بوده و فکر نمیکرده که ایران باشم. وقتی هم که شنید چند ماه که استودیوی خودمون "سیگنال" رو هم راه انداختیم خیالش راحت شد که مشکل پیدا کردن استودیو و وقت گرفتن و این حرف هارو نداره. اون روز قرار گذاشتیم که علی بیاد تهران تا در مورد جزییات و شرایط ضبط آلبوم صحبت کنیم. اتفاقی که به دلیل گرفتار بودن علی چند ماه به تعویق افتاد. در این بین هم چند باز زنگ زد و تعریف کرد که به دلیل مشغله کاری فعلا نمیتونه بیاد و برای چند ماه بمونه تهران. پیشنهاد اولیه خود من به علی این بود که برای ضبط آلبوم بیاد تهران و چند ماه یکسره اینجا باشه که بعدا هر دو متوجه شدیم این کار شدنی نیست چون هم شرایط کاری علی و هم برنامه کاری استودیو با سایر مشتری ها جوری بود که خیلی خیلی سخت برنامه های دو طرف جور و هماهنگ بشن...
محسن نامجو در مصاحبههایی که چند سال قبل، پس از خروج از ایران با رسانههای مختلف داشت به دفعات بر این نکته تاکید کرد که تنها آلبوم رسمی او تا بدان زمان «ترنج» است و محسن نامجو را تنها باید با این آلبوم شناخت. در آن زمان آهنگهای زیادی از محسن نامجو در اینترنت وجود داشت که عمده آنها در استودیوهای خانهگی و به شیوههای ابتدایی ضبط شده بود و به نوعی ماکتی از کار محسوب میشد؛ پیشنویسهایی از یک سری آهنگ که آهنگساز ضبط میکند تا بعدها بتواند آن ایده اولیه را تکمیل کرده و پر و بال دهد. این مشقها به مرور زمان و به طرق مختلف از استودیوها به بیرون راه پیدا کرده و بهتدریج موجب شهرت اولیه نامجو میگردد. (ناگفته نماند که این قاعده در مورد تمامی قطعاتی که از نامجو این سو و آن سو پخش شده بود صدق نمیکرد. به عنوان مثال نسخهای که از آهنگ معروف «ترنج» در دسترس همه بود با نسخهای که بعدها در آلبوم «ترنج» قرار گرفت به لحاظ موسیقایی – و نه مسائل فنی نظیر میکس و مسترینگ - اختلاف ناچیزی داشت...
پنجاه سال از بنیانگذاری گروه بیتلها میگذرد. اگر الویس پریسلی با موزیک راک اند رول به دنیای خاکستری جوانان رنگ بخشید، بیتلها دنیای رنگارنگی را به جوانان نمایاندند، که تا آنزمان برایشان ناشناخته بود. جان لنون، پل مک کارتنی، جورج هریسون و رینگو استار، چهار عضو گروه بیتلها، از اهالی لیورپول انگلستان بودند. این گروه در آغاز با نامهای گوناگون و اعضایی که هر چند صباحی به آن میپیوستند و سپس میگسستند، کار خود را شروع کرد. از کواریمن به جانی و مونداگز، جان بزرگ و بیتلز، بیتلز نقرهای، برادران بیت، وسرانجام با نام بیتلز، به معنای سوسکها، ماندگار شد. بیتلها با موهای بلند و چتر زلف خود سنتشکن بودند. حالا اما پس از گذشت پنجاه سال خود سنتی اجتناب ناپذیرند. نخستین تاثیر بیتلها در جوانان ایرانی، پس از باب شدن موزیکشان، مدل موهایشان بود. بیتلها در ایران سبب ستیز دائمی پدران و فرزندان شدند. بی قید و بندی در لباس و مدل موهای آشفته را پدران و مادران تاب نمیآوردند. بیتلها اما نه تنها پوشش جوانان را عوض کردند، که با موزیک پاپ/ راک خود آنها را مسحور خود نمودند....
«جیمز براون» هنرمند بزرگ موسیقی آمریکا، بهعنوان یکی از تمثالهای فرهنگی این کشور شناخته میشود. او با یاری گرفتن از دانستههای خود در زمینهی موسیقی و با تلفیق سبکهای رایج در زمان خود، به نوعی از موسیقی ریتمدار و قابل رقص دست پیدا کرد که آنرا به اسم «فانک» میشناسیم. فانک، پدر جد موسیقی دیسکو، ریتمیک و رقصی و همچنین رپ و هیپ هاپ است. جیمز براون این هنرمند آفریقاییتبار، در دههی ۶۰ میلادی به اوج محبوبیت و شهرت خود رسیده بود. وی در سال ۱۹۶۸ با خواندن ترانهای که سیاهپوستان را وادار میکرد سر خود را بالا بگیرند و با افتخار فریاد بزنند که: «من سیاهم و به آن میبالم» عزت و احترامی مثال زدنی را برای سیاهان به ارمغان آورد...
در ۲۶ سپتامبر ۱۹۷۶ در دوبلین تشکیل شد. لری مولن جونیور چهارده ساله از اعضای دبیرستان، گروهی در آشپزخانه خود تشکیل داد! پس از مدت زمان کوتاهی به اعضای اصلی گروه، ایوان مک کورمیک و پیتر مارتین که از دوستان مولن بودند اضافه شدند. پس از اولین تمرین جدی مارتین و پس از گذشت چند هفته کورمیک گروه را ترک کردند.
یوتو (U2) گروه موسیقی راک ایرلندی که در سال ۱۹۷۶ در دوبلین شکل گرفت و امروزه بهعنوان یکی از معروفترین، محبوبترین و پرافتخارترین گروههای موسیقی در جهان محسوب میشود. اعضای این گروه: پال هیوسن معروف به بونو (Paul Hewson -Bono) خواننده اصلی، دیوید ایوانس معروف به اِج (Dave Evans - The Edge) و برادر بزرگترش دیک (Dik Evans) گیتار، آدام کلایتون (Adam Clayton) از دوستان برادران ایوانس، گیتار بیس و لری مولن جونیور (Larry Mullen, Jr) درام. تاکنون بیش از ۵۱ میلیون آلبوم گروه یوتو تنها در آمریکا و بیش از ۱۵۰ میلیون آلبوم آنان در سرتاسر جهان به فروش رفته است. ۶ بار آلبومهای آنان پرفروشترین آلبوم آمریکا و ۹ بار هم پرفروشترین آلبوم در بریتانیا بوده است. گروه مشهور یوتو همچنین ۲۲ بار برنده جایزه گرمی که مهمترین جایزه بین المللی در عرصه موسیقی است، شده اند. گفتنی است هیچ گروه موسیقی تاکنون در جهان برنده چنین تعدادی از جوایز گرمی نشده است. شهرت این گروه به حدی اوج یافت که مجله رولینگ استون از یوتو بهعنوان " تنها گروه راک اند رولی که اهمیت دارد" نام برده است!...
نشانه ضد فعالیت هسته ای، سمبل صلح نشان اعتراض به فعالیت های هسته ای یا نشانه صلح یکی از شناخته شده ترین سمبل ها در جهان است. به سفارش لرد برتراند راسل سردسته جنبش خلع سلاح هسته ای بریتانیا، ابداع شد. سمبل گرافیکی توسط جرالد هالتوم که عضو یا جنبش خلع سلاح هسته ای بود طراحی شد و به عنوان نشان سینه، در اولین تظاهرات علیه (یک مرکز تحقیقاتی در بریتانیا برای توسعه سلاح های هسته ای) در سال ۱۹۵۸ بکار رفت. هالتوم که یک طراح حرفه ای و فارغ التحصیل مدرسه عالی هنر بود، دراین اين نشان اصالتا نشان صلیب مسیحیت را به همراه موتیف دایره برای تکمیل و هماهنگ ساختن طرح، مطرح ساخته است . اما از طرف دیدگاه های مختلف مذهبی به او توصیه شد که از بکار رفتن صلیب در یک راه پیمایی اعتراض آمیز خوشنود نیستند....
موسیقی زیرزمینی، بنا بر آنچه در خاستگاه آن تعریف شده، نوعی از موسیقی است که در تعارض با جریان و بازار آزاد موسیقی مردمپسند قرار دارد، اما موسیقی زیرزمینی موجود در ایران، بهخاطر ممنوعیتهای مختلف، ملاحظات سیاسی و یا حتی بعضی از سنتهای اجتماعی، بدون دارا بودن ویژگیهای موسیقی زیرزمینی، بدیننام خوانده میشود. موسیقی زیرزمینی در جهان غرب، برخلاف جریان تجاری رایج در صنعت موسیقی حرکت میکند. بهاعتقاد برخی از دستاندرکاران موسیقی، در ایران هر گروهی که مجوز نگیرد و آهنگهای خود را بهصورت غیرمجاز ضبط و عرضه کند، زیرزمینی شناخته میشود. به اعتقاد محمدمهدی مولایی، نویسندهی مقالهای دربارهی موسیقی زیرزمینی، با نام «از هنر تا رسانه» که در سایت اینترنتی «هفتسنگ» چاپ شده است، «موسیقی زیرزمینی به شکلی که در ایران رواج پیدا کرده، یک شکل و سبک جدید موسیقی نیست که از جنبهی هنری و ارزشهای موسیقایی مورد بررسی قرار بگیرد، بلکه بیشتر یک پدیدهی فرهنگی و اجتماعی است و برای بررسی بیشتر آن باید بهسراغ حوزهی علوم انسانی و علوم اجتماعی رفت.»... 
اوایل پاییز سال هشتاد و هفت بود که یه روز تلفن استودیو زنگ زد و بچه ها من رو صدا کردن که یکی پای تلفن کارم داره. با علی خلیل زاده صحبت کردم و توضیح داد که میخواد یه آلبوم راک ضبط کنه و دنبال من بوده و فکر نمیکرده که ایران باشم. وقتی هم که شنید چند ماه که استودیوی خودمون "سیگنال" رو هم راه انداختیم خیالش راحت شد که مشکل پیدا کردن استودیو و وقت گرفتن و این حرف هارو نداره. اون روز قرار گذاشتیم که علی بیاد تهران تا در مورد جزییات و شرایط ضبط آلبوم صحبت کنیم. اتفاقی که به دلیل گرفتار بودن علی چند ماه به تعویق افتاد. در این بین هم چند باز زنگ زد و تعریف کرد که به دلیل مشغله کاری فعلا نمیتونه بیاد و برای چند ماه بمونه تهران. پیشنهاد اولیه خود من به علی این بود که برای ضبط آلبوم بیاد تهران و چند ماه یکسره اینجا باشه که بعدا هر دو متوجه شدیم این کار شدنی نیست چون هم شرایط کاری علی و هم برنامه کاری استودیو با سایر مشتری ها جوری بود که خیلی خیلی سخت برنامه های دو طرف جور و هماهنگ بشن...
